اعیاد و مراسم دیانت بهائی بر اساس یک تقویم خورشیدی منحصربهفرد به نام گاهشماری بدیع تنظیم شدهاند. این تقویم شامل ۱۹ ماه است و هر ماه ۱۹ روز دارد که در مجموع ۳۶۱ روز میشود. روزهای باقیانده سال (۴ روز در سالهای عادی و ۵ روز در سالهای کبیسه) به عنوان ایام هاء (روزهای شادمانی و بخشش) نامیده میشوند.
در این آیین، ۱۱ روز متبرک وجود دارد که بهائیان در ۹ روز آن کسبوکار، کار و تحصیل را تعطیل میکنند. در ادامه، مهمترین اعیاد، روزهای متبرک و مراسمهای اصلی دیانت بهائی دستهبندی شدهاند:
۱. اعیاد و روزهای متبرک اصلی (همراه با تعطیلی کار)
این روزها یادآور رویدادهای تاریخی و مفاهیم بنیادین این آیین هستند:
- عید نوروز: آغاز سال نو بهائی که دقیقاً همزمان با اعتدال بهاری (اول فروردین/۲۱ مارس) جشن گرفته میشود. این روز پایان دوره ۱۹ روزه روزهداری بهائیان نیز هست.
- عید رضوان (بزرگترین عید بهائیان): یک جشنواره ۱۲ روزه (از اول تا دوازدهم اردیبهشت / ۲۱ آوریل تا ۲ مه) است که به یاد مانیفست و اعلام پیامبری بهاءالله در باغ رضوان بغداد در سال ۱۸۶۳ جشن گرفته میشود. در میان این ۱۲ روز، سه روز آن تعطیل رسمی بهائی است:
- روز اول رضوان (اعلام امر بهاءالله)
- روز نهم رضوان (ورود خانواده بهاءالله به باغ رضوان)
- روز دوازدهم رضوان (حرکت بهاءالله از بغداد به سمت استانبول)
- عید بعثت باب (اظهار امر حضرت باب): سالگرد اعلام مأموریت سید علیمحمد باب در شیراز در تاریخ ۲۳ مه ۱۸۴۴ که آغازگر تاریخ بهائی است.
- توأمان متبرک (سالروز تولد باب و بهاءالله): این دو روز پشتسرهم جشن گرفته میشوند. زمان دقیق آنها هر سال بر اساس محاسبات نجومی (اولین و دومین روز پس از هشتمین ماه نو بعد از نوروز) تغییر میکند اما معمولاً در اواخر مهر یا آبان (اکتبر یا نوامبر) واقع میشود.
- صعود بهاءالله: سالروز درگذشت بهاءالله در سال ۱۸۹۲ میلادی در عکا.
- شهادت باب: سالروز تیرباران شدن باب در مصلای تبریز در سال ۱۸۵۰ میلادی.
۲. روزهای متبرک بدون تعطیلی کار
در این دو روز، مراسم یادبود برگزار میشود اما نیازی به تعطیلی مشاغل نیست:
- روز میثاق (۲۶ نوامبر): روزی که برای تجلیل از نقش عبدالبهاء به عنوان مرکز عهد و پیمان بهاءالله تعیین شده است.
- صعود عبدالبهاء (۲۸ نوامبر): سالروز درگذشت عبدالبهاء در سال ۱۹۲۱ میلادی در حیفا.
۳. مراسم و مناسک دورهای و اجتماعی
- ضیافت نوزدهروزه: مهمترین گردهمایی ساختاری و اجتماعی بهائیان است که در اولین روز از هر ماه بهائی (هر ۱۹ روز یکبار) برگزار میشود. این مراسم سه بخش دارد: بخش روحانی (دعا و تلاوت مناجات)، بخش اداری (مشورت درباره امور جامعه) و بخش اجتماعی (پذیرایی و گفتگوی دوستانه).
- ایام هاء (روزهای میانکالادی): دورهای ۴ تا ۵ روزه پیش از شروع ماه روزه است (اواخر فوریه تا اول مارس). این ایام زمان ابراز دوستی، مهماننوازی، هدیه دادن به یکدیگر و انجام امور خیریه است.
- روزه بهائی: آخرین ماه از سال بهائی (ماه علاء) به مدت ۱۹ روز به روزهداری اختصاص دارد (معمولاً از ۲ تا ۲۰ مارس). بهائیان واجد شرایط (از سن ۱۵ تا ۷۰ سالگی) در این مدت از طلوع تا غروب آفتاب از خوردن و آشامیدن خودداری میکنند.
۴. مراسمهای زندگی (ازدواج و تکفین)
آیین بهائی فاقد طبقه روحانی یا کشیش است، بنابراین مراسمهای فردی بسیار ساده و توسط خود افراد یا با نظارت محفل روحانی محلی انجام میشود:
- مراسم ازدواج: بسیار ساده است و رکن اصلی آن اذن والدین طرفین و تکرار آیهای معین («اِنّا کُلُّ للهِ راضُون») توسط عروس و داماد در حضور گواهان است.
- مراسم تدفین: نماز میت تنها نماز جماعت در دیانت بهائی است که برای شخص درگذشته خوانده میشود و آداب خاصی برای شستشو، کفنوپوشانی با پارچه ابریشم یا پنبه، و دفن در مسافتی نه چندان دور از محل فوت (حداکثر یک ساعت فاصله) دارد.
صدای ایران | دین | آزادی | حقوق بشر | تحولات ایران